ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ
έκτακτο και προσωρινό μέτρο για τον κορωνοϊό
ή στοχευμένο μέτρο για την διάλυση των εργασιακών μας σχέσεων;
Πλευρές του φαινομένου και η θέση της ΠΟΛ για το ζήτημα.
Συνάδελφισσες-συνάδελφοι,
Στην «έκτακτη κατάσταση» που έχει δημιουργηθεί από την επιδημία του νέου κορωνοϊού, η κυβέρνηση έχει ως βασική προτεραιότητά της τη στήριξη των επιχειρηματικών ομίλων και όχι των εργαζομένων.
Σε αυτό το πλαίσιο υλοποιούνται μια σειρά από αντεργατικά μέτρα που είχαν σχεδιαστεί από καιρό -και τώρα εδραιώνονται- που εκτινάσσουν την εκμετάλλευση των εργαζομένων με διάφορες μεθόδους, για να θωρακιστεί η κερδοφορία των εργοδοτών.
Έτσι η κυβέρνηση μαζί με τις νέες οικονομικές ενισχύσεις και «διευκολύνσεις» που τους παρέχει, δίνει το «ελεύθερο» για ακόμα μεγαλύτερη αποδιοργάνωση «του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων». Δίνει την δυνατότητα για εκ περιτροπής εργασία, αναστολή συμβάσεων, όπως και για επιβολή «εργασίας εξ αποστάσεως» – τηλεργασίας, με μονομερή απόφαση του εργοδότη, βρίσκοντας μέσα στην «αναμπουμπούλα» την ευκαιρία να κάνει πράξη μια σειρά από πάγιες απαιτήσεις του κεφαλαίου και περνώντας μέτρα που θα βρουν μπροστά τους οι εργαζόμενοι πολύ πέρα από το τέλος της κρίσης.
Προκειμένου να έχουν την στήριξη των εργαζομένων, προβάλλουν μια σειρά από «πλεονεκτήματα» όπως η εναρμόνιση μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, η ευελιξία στην οργάνωση του χρόνου εργασίας, εργασία σε μέρες και ώρες που ο ίδιος ο εργαζόμενος επιθυμεί, εκμηδένιση του χρόνου των μετακινήσεων κ.ά. Προσπαθούν να προσδώσουν μια αίσθηση πλήρους ελευθερίας μιλώντας ακόμα και για ιδανικές εργασιακές συνθήκες.
Προβάλλουν μάλιστα ότι η δυνατότητα για δουλειά από το σπίτι είναι θετικό απότοκο της τεχνολογικής εξέλιξης. Κρύβουν βέβαια ότι αυτή η τεχνολογική εξέλιξη και οι εφαρμογές της πληροφορικής στην παραγωγή θα μπορούσαν να μειώσουν τον εργάσιμο και να αυξήσουν τον ελεύθερο χρόνο, εξασφαλίζοντας σταθερή δουλειά με μισθολογικά και ασφαλιστικά δικαιώματα για όλους. Το κρύβουν γιατί κάτι τέτοιο δε χωράει στους νόμους της κερδοφορίας τους.
Για να δούμε μερικές πλευρές που αφορούν την τηλεργασία
Μας λένε οι εργοδότες:
«Αλλάζει απλά ο χώρος από τον οποίο δουλεύεις»
Ας σκεφτούμε:
Σχετικά με τον χώρο υπάρχουν μια σειρά ζητήματα από την Υγιεινή και Ασφάλεια του εργαζόμενου μέχρι και την προστασία της ιδιωτικής ζωής και το οικογενειακό άσυλο.
Το σπίτι δεν έχει τις προδιαγραφές που έχει ή που θα έπρεπε να έχει η επαγγελματική στέγη. Ασφάλεια κτιρίου, εργονομία, γραφείο, καρέκλες, παροχή ίντερνετ, laptop, scanner και συνολικά ο εξοπλισμός, κατάλληλος φωτισμός και εξαερισμός δε θα μπορούσαν να εξασφαλιστούν στη κατοικία του εργαζόμενου. Οι εργοδότες ταυτόχρονα απαλλάσσονται από όλα αυτά τα κόστη καθώς και τα λοιπά λειτουργικά (ηλεκτροδότηση, θέρμανση, τηλεπικοινωνίες κλπ).
Ακόμα, η χρήση οποιουδήποτε τεχνολογικού εξοπλισμού για την εργασία προϋποθέτει την λειτουργία της ηλεκτρονικής επιτήρησης των εργαζομένων άρα και παρακολούθησή τους προκειμένου όπως λένε να ασκηθεί το διευθυντικό τους δικαίωμα.
Άλλο στοιχείο είναι ότι οι εργαζόμενοι καθίστανται υπεύθυνοι για τη προστασία ευαίσθητων δεδομένων ακόμα και στο ίδιο τους το σπίτι. Αλήθεια τί θα περιλαμβάνει μια σύμβαση εμπιστευτικότητας που θα καλεστούν οι εργαζόμενοι να υπογράψουν όταν τα στοιχεία των εταιριών βρίσκονται στο σπίτι; Ποιος θα είναι υπεύθυνος σε μια περίπτωση κλοπής ηλεκτρονικού εξοπλισμού ή hacking; Και τελικά ποιος είναι υπεύθυνος για τα δεδομένα, ο εργαζόμενος μόνο ή και όλοι όσοι διαμένουν στο ίδιο σπίτι;
Μας λένε οι εργοδότες:
«Ο χρόνος εργασίας δεν θα αλλάξει»
Ας σκεφτούμε:
Πρακτικά πέρα από τον χώρο αλλάζει και το ωράριο εργασίας. Γενικότερα, τα όρια μεταξύ εργάσιμου και ελεύθερου χρόνου, γίνονται δυσδιάκριτα. Παρουσιάζεται η δυνατότητα της «ευελιξίας» στο ωράριο η οποία τελικά καθιστά και τις 24 ώρες τις ημέρας εν δυνάμει εργάσιμο χρόνο. Και φυσικά αφού δεν υπάρχει σταθερό ωράριο εργασίας, δεν υπάρχει και σταθερός ελεύθερος χρόνος να αξιοποιηθεί από τον εργαζόμενο όπως αυτός επιθυμεί.
Άλλη σημαντική επίπτωση υπάρχει και στην πληρωμή των υπερωριών. Άλλωστε στην πολιτική όλων των μεγάλων ελεγκτικών εταιρειών προβλέπεται πως δε δύναται να δηλωθούν –όχι να πραγματοποιηθούν!- υπερωρίες τις ημέρες τηλεργασίας. Δεν υπάρχει δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους (ΣΕΠΕ κλπ) για έλεγχο της νομοθεσίας από τον εργοδότη.
Μας λένε οι εργοδότες:
«Από το σπίτι ο εργαζόμενος συνδυάζει καλύτερα όλα τα καθήκοντά του»
Ας σκεφτούμε:
Αλήθεια, πόσο εύκολο είναι για τους εργαζόμενους γονείς να εργαστούν στο σπίτι τους και να έχουν και το μυαλό τους στην φροντίδα των παιδιών τους; Πως μπορεί να ισχύει ότι ο κάθε εργαζόμενος έχει την δυνατότητα να οργανώσει όπως αυτός θέλει την εργασία του, αφού και στις λεγόμενες μη εργάσιμες ώρες θα πρέπει να απαντάει σε mail, να παραδίδει τα αποτελέσματα της εργασίας του και -αφού δουλεύει από το σπίτι ή από οπουδήποτε αλλού- υπάρχει η απαίτηση να έχει συνεχώς το Laptop ανοιχτό για να λύνει τυχόν ζητήματα που μπορεί να προκύψουν πέρα του ωραρίου του.
Άλλες πλευρές που επηρεάζονται:
Η τηλεργασία ως μέσο απομόνωσης, ατομισμού και ως απεργοσπαστικός μηχανισμός
Tο γεγονός ότι δεν υπάρχει φυσική επαφή και επικοινωνία με τους συναδέλφους έχει μεγάλες προεκτάσεις και στη ψυχολογία των εργαζομένων. Χάνεται οποιαδήποτε κοινωνικότητα, από την «καλημέρα» μέχρι την προσπάθεια επίλυσης επαγγελματικών ζητημάτων, τη συλλογικότητα, την ενημέρωση και την αλληλεγγύη των εργαζομένων. Ο εργαζόμενος δε νιώθει μέρος ενός συνόλου, αντιθέτως ενισχύεται η ατομικότητα.
Από αυτή τη πλευρά η τηλεργασία, δίνει ακόμα ένα όπλο απέναντι στην οργανωμένη παρέμβαση των εργαζομένων αφού μπορούν να «χτυπήσουν» τη συνδικαλιστική δράση και τη συλλογική διαπραγμάτευση, το δικαίωμα στην απεργία. Έτσι, δυσκολεύει ακόμα περισσότερο η επαφή των σωματείων με τους εργαζομένους κάθε επιχείρησης με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι τέτοιων χώρων να είναι έρμαια στις ορέξεις της εργοδοσίας. Επομένως με την εφαρμογή της τηλεργασίας αλλάζουν μια σειρά από δικαιώματα των εργαζομένων που κατοχυρώνονται στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
Η ίδια η τηλεργασία αξιοποιείται ως απεργοσπαστικός μηχανισμός, καθώς τις μέρες της απεργίας που έχουν παραλύσει τα πάντα ενθαρρύνουν τους εργαζόμενους να δουλέψουν από τα σπίτια τους για να γλυτώσουν την ταλαιπωρία!
Ποια είναι η υπάρχουσα εμπειρία από τον κλάδο και όχι μόνο;
Πρωτοπόρο ρόλο στην προώθηση της τηλεργασίας στη χώρα μας διαδραματίζουν τα τελευταία 2 χρόνια, οι μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες, καθώς έχουν συμπεριλάβει στις συμβάσεις ή στους κανονισμούς εργασίας, την δουλειά από το σπίτι 1 έως 2 μέρες την εβδομάδα. Μάλιστα, προσπαθούν να την ντύσουν με φιλεργατικό μανδύα και να την παρουσιάσουν ως απαίτηση των εργαζομένων η οποία ικανοποιείται! Και επειδή ο όρος τηλεργασία δεν είναι και πολύ «πιασάρικος» την έχουν «βαφτίσει» ως “smart working”. Αλήθεια όμως, για ποιον συνιστά «έξυπνη» μορφή εργασίας;
Για τον εργαζόμενο ο οποίος βλέπει να καταστρατηγείται κάθε έννοια ωραρίου, λαμβάνει emails ακόμα και αργά τη νύχτα για να δουλέψει; Που όταν δεν έχει να αφήσει κάπου το παιδί, φτάνει να εργάζεται ως τα μεσάνυχτα που το παιδί έχει κοιμηθεί; Που κοντεύει να ξεχάσει τι σημαίνει αναρρωτική άδεια αφού συναντά επιχειρήματα, «εντάξει μην έρθεις για δουλειά, κάτσε σπίτι σου και δούλεψε από εκεί γιατί οι προθεσμίες τρέχουν, αλλά μην πιεστείς και πολύ, πάνω από όλα η υγεία!»;
Ή μήπως για τον εργοδότη; Ο οποίος εξασφαλίζει περισσότερες απλήρωτες ώρες εργασίας και παράλληλα μειώνει και τα λειτουργικά του κόστη; «Αξιοπερίεργο» δεν είναι που ενώ η πλειοψηφία των μεγάλων εταιρειών του κλάδου έχουν σχεδόν διπλασιάσει το προσωπικό τους τη τελευταία πενταετία διατηρούν τις ίδιες εγκαταστάσεις;
Η τηλεργασία εφαρμόζεται ήδη σε πολλά κράτη της ΕΕ σε αρκετές περιπτώσεις συνδυαζόμενη με τη μερική απασχόληση και την «αμοιβή με το κομμάτι». Χάριν της «ευελιξίας» και του ανταγωνισμού πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν με ελάχιστο μισθωτό προσωπικό και τις υπόλοιπες δουλειές τις έχουν αναθέσει σε τηλεργαζόμενους που χαρακτηρίζονται σαν «αυτοαπασχολούμενοι».
Συνάδελφοι,
όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η εισαγωγή της τηλεργασίας δεν είναι ούτε έκτακτη ούτε προσωρινή όπως μας λένε! Αξιοποιούν την πανδημία του κορωνοϊού προκειμένου να υλοποιήσουν σχεδιασμούς διαμορφωμένους εδώ και πάρα πολύ καιρό με στόχο την παραπέρα εντατικοποίηση της εργασίας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας του μεγάλου κεφαλαίου για την αποκόμιση μεγαλύτερου κέρδους από τη εργασία μας.
Η θέση της ΠΟΛ
Η Ομοσπονδία μας διαφωνεί με κάθε μορφή «ευέλικτης και ελαστικής» εργασίας. Ως εκ τούτου διαφωνεί επί της αρχής με την δουλειά από το σπίτι, για όλους τους λόγους που αναλύθηκαν παραπάνω.
Καταλαβαίνουμε βέβαια ότι πολλοί συνάδελφοι μπροστά στις εξελίξεις λόγω της πανδημίας, εξαναγκάζονται στην εργασία από το σπίτι ως ελάχιστο μέσο προστασίας, αφού νιώθουν έντονη ανασφάλεια.
Και πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς άλλωστε, όταν το Δημόσιο Σύστημα Υγείας έχει τέτοιες τραγικές ελλείψεις που η κυβέρνηση και τα επιτελεία της προτρέπουν ακόμα και όσοι νοσούν να μένουν σπίτι και ουσιαστικά να αφήσουμε τα λιγοστά κρεβάτια των ΜΕΘ για τις βαριές περιπτώσεις; Αλλά και όταν οι ίδιες οι εταιρίες έχουν μηδαμινά μέτρα ασφαλείας με χαρακτηριστικά παραδείγματα εταιριών που πρώτα «έτρεξαν» να βρουν laptop για να εφαρμόσουν τη τηλεργασία και άφησαν την απολύμανση για… αργότερα. Την ώρα μάλιστα που είναι καθημερινότητα σε λογιστικά γραφεία οι εργαζόμενοι να εργάζονται ακόμα και σε υπόγεια χωρίς εξαερισμό, οι εργαζόμενοι σε ελεγκτικές-συμβουλευτικές όταν πηγαίνουν στους πελάτες να κάθονται σε αίθουσες που καλά καλά δεν χωράνε.
Γι’ αυτό και μπροστά στο μέτρο της τηλεργασίας παίρνουμε θέση και λέμε:
· Η εφαρμογή της τηλεργασίας θα γίνει ΜΟΝΟ για τη χρονική περίοδο αντιμετώπισης του κορωνοϊού. Καμία σκέψη για επιβολή της επ’ αόριστον, κατά συνέπεια να μην υπάρξουν τροποποιητικές συμβάσεις που επιτρέπουν γενικότερα αυτό το καθεστώς.
· Η εργασία από το σπίτι να μην υποκαθιστά άδειες όπως αναρρωτικές, γονικές και άδειες ειδικού σκοπού.
Συνάδελφοι,
Την ανησυχία μας πρέπει να την κάνουμε δύναμη διεκδίκησης ουσιαστικών μέτρων και ταυτόχρονα να μην επιτρέψουμε να παγιωθούν οι ελαστικές σχέσεις εργασίας όπως η τηλεργασία!
Να μην νομιμοποιήσουμε στην συνείδησή μας τις συνθήκες που θέλουν να μονιμοποιήσουν, τα προηγούμενα χρόνια με την κρίση, τώρα με την πανδημία.
Η καλυτέρευση των όρων εργασίας μας δεν μπορεί να είναι ατομική υπόθεση και πόσο μάλλον απομονωμένοι και κλεισμένοι σε τέσσερις τοίχους.
Συλλογικά και οργανωμένα μέσα από τα σωματεία μας διεκδικούμε συνθήκες εργασίας με βάση τις ανάγκες μας και όχι με βάση τα κέρδη του κεφαλαίου.
Δεν θα τους κάνουμε την χάρη να μας αποξενώσουν ώστε να είμαστε αδύναμοι στην επίθεσή τους. Η επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα μας και στη ζωή μας, χρειάζεται να μας βρει οργανωμένους στα σωματεία μας!
Οι εργαζόμενοι και ο λαός ενωμένοι έχουμε την δύναμη να διεκδικήσουμε την κάλυψη των σύγχρονων αναγκών μας!
Καλούμε όλους τους εργαζόμενους σε λογιστικά γραφεία, λογιστήρια εταιριών, ελεγκτικές/συμβουλευτικές εταιρίες να γραφτούν στα σωματεία-μέλη της ΠΟΛ.
Να καταγγείλουν οποιαδήποτε προσπάθεια εργοδοτικής αυθαιρεσίας.
Κανείς εργαζόμενος μόνος του!
