«ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΟ» ή αλλιώς…
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΙΚΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
Τι πιο συνηθισμένο, θα πει κανείς… Μέσα στο καλοκαίρι, με τα σχολεία κλειστά το Υπουργείο Παιδείας προωθεί μια ακόμα αντιδραστική αλλαγή που θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή, στο μέλλον, στην καθημερινότητα εκπαιδευτικών, γονιών και μαθητών. Πιο συγκεκριμένα, στις 7 Ιουλίου ξεκίνησε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων η συζήτηση για το λεγόμενο «Εθνικό Απολυτήριο» (ΕΑ).
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόταση για την έναρξη του διαλόγου, ήρθε από… το ΠΑΣΟΚ (από το οποίο προέρχονται τόσο ο πρώην υπουργός Κ. Πιερρακάκης, όσο και ο νέος Γ.Γ. Ι. Παπαδομαρκάκης)! Η Υπουργός Παιδείας, σαν έτοιμη από καιρό, έχοντας ήδη εξαγγείλει τη συγκρότηση «επιτροπής σοφών» για τη θεσμοθέτηση ενός ΕΑ, καλωσόρισε, όπως ήταν αναμενόμενο, την πρωτοβουλία. Η συνταγή «έδεσε» με τα απανωτά δημοσιεύματα εκείνη την περίοδο στον φιλοκυβερνητικό τύπο για την ανάγκη αλλαγών, διαμορφώνοντας το σχετικό κλίμα.
Μέσα από αυτή την κοινοβουλευτική διαδικασία αποτυπώθηκε με τον πιο σαφή και κατηγορηματικό τρόπο η πρόθεση της κυβέρνησης για τη θεσμοθέτηση ενός πιο σκληρού και ανταγωνιστικού Λυκείου και μιας διαδικασίας πρόσβασης στα ΑΕΙ ακόμα πιο δαπανηρής πιο απρόσιτης και δύσκολης (ειδικά για τα παιδιά από φτωχές οικογένειες) από τη σημερινή, μέσα σ΄ ένα περιβάλλον πολυκατηγοριοποίησης των τύπων σχολείων και των απολυτηρίων που δίνουν (Πρότυπα/Πειραματικά, Ωνάσεια, ΕΠΑΛ). Σημειωτέον δε, ότι η θεσμοθέτηση από φέτος του ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΟΥ (ΙΒ) σε δημόσια σχολεία προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της ταξικής διαφοροποίησης και λειτουργίας και του δημόσιου σχολείου με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, στην ένταση της κατηγοριοποίησης σχολείων και αποφοίτων, αφού οδηγεί σε απευθείας εισαγωγή σε ξένα, πανάκριβα πανεπιστήμια, που εκ των πραγμάτων δεν αφορούν τη λαϊκή οικογένεια (έχοντας αφήσει ορθάνοιχτη την πόρτα για την εισαγωγή στο μέλλον και στα ελληνικά ΑΕΙ, με το σύστημα του IB).
Φυσικά, οι αλλαγές αυτές δεν έρχονται τυχαία. Αποτελούν αντιγραφή των λεγόμενων «βέλτιστων πρακτικών» και στον τομέα της εκπαίδευσης, υλοποιούνται ως κατευθύνσεις του ΟΟΣΑ και της ΕΕ που θέλουν τον περιορισμό της φοίτησης στη γενική εκπαίδευση μόνο για όσους έχουν τη δυνατότητα των σπουδών σε ΑΕΙ και για όλους τους υπόλοιπους την κατάρτιση ακόμα και από πολύ νεαρή ηλικία (βλέπε τεχνικά γυμνάσια).
Η συζήτηση για το ΕΑ ανοίγει ταυτόχρονα με την ολόπλευρη επίθεση της κυβέρνησης της ΝΔ στα εργασιακά, κοινωνικά, πολιτικά δικαιώματα των εργαζομένων (βλέπε σχέδια νόμων για 13 ώρες εργασίας, ποινικοποίησης της συνδικαλιστικής δράσης στο Δημόσιο, διαγραφές φοιτητών από τα ΑΕΙ). Από κοντά και η… πρόθυμη «αντιπολίτευση», η οποία σπεύδει να επαναφέρει στην επικαιρότητα τους σχεδιασμούς της εποχής του Αρσένη (1997), που σύσσωμος ο εκπαιδευτικός κόσμος ανέτρεψε με τον ξεσηκωμό του.
Με όσα μέχρι τώρα έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας ένα είναι το σίγουρο: Ο πολλαπλασιασμός των εξετάσεων και των φροντιστηρίων!
Από τη συζήτηση έχουν προκύψει τα εξής:
- Συνυπολογισμός των βαθμών και των τριών τάξεων του Λυκείου για την είσοδο στα ΑΕΙ, με ειδικό συντελεστή ανά τάξη, μικρότερο στην Α΄ τάξη μεγαλύτερο στη Β ΄και Γ΄ τάξη.
- Πανελλαδικές εξετάσεις που θα υπολογίζονται στο βαθμό πρόσβασης με το δικό τους συντελεστή, είτε αυτές γίνονται ενιαία πανελλαδικά όπως τις γνωρίζουμε ως τώρα, είτε ανά πανεπιστήμιο, όπως για παράδειγμα προτείνει η «επιτροπή σοφών».
- Ενίσχυση του ρόλου της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ στις εξετάσεις του Λυκείου ακόμα και με θέματα αποκλειστικά μέσω αυτής και αναζήτηση τρόπων πιο αντικειμενικής (!) βαθμολόγησης στο Λύκειο.
Πρακτικά αυτά σημαίνουν ότι οι πανελλαδικού τύπου εξετάσεις θα τριπλασιασθούν και, όπως είναι φυσικό, αυτόματα θα εκτιναχτούν τα φροντιστήρια και οι γονείς θα κληθούν να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη. Οι μαθητές θα περάσουν από το άγχος της τρίωρης εξέτασης, στο άγχος της τρίχρονης εξέτασης! Η πίεση προς τους εκπαιδευτικούς θα γίνει αφόρητη, το Λύκειο θα είναι ένας διαρκής εξεταστικός Γολγοθάς, οι ταξικοί φραγμοί θα πολλαπλασιαστούν, οδηγώντας πρόωρα μεγάλο ποσοστό μαθητών έξω από τη Γενική Εκπαίδευση.
Καθόλου τυχαία, κυβέρνηση θεσμοθέτησε πέρσι την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ, που είχε σαν αποτέλεσμα να βαφτίζονται σήμερα πανεπιστήμια τα κάθε είδους κολέγια… Απανωτές εξετάσεις, φροντιστήρια και κόφτες για τα παιδιά των οικογενειών που επιλέγουν το Δημόσιο Σχολείο για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, το πορτοφόλι της μαμάς και του μπαμπά, για όσους έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν την εισαγωγή σε κάποιο ιδιωτικό Πανεπιστήμιο…
ΟΤΑΝ ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ ΣΑΝ ΝΕΟ…
Η συζήτηση για το ΕΑ κάθε άλλο παρά νέα είναι. Αποτελεί σταθερό μοτίβο των μεταρρυθμίσεων από το τέλος της δεκαετίας του ΄90 με απώτερο στόχο την επιβολή ενός ακόμα πιο ανταγωνιστικού και κατηγοριοποιημένου σχολείου. Η αρχή έγινε το 1997, επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ με Υπουργό Παιδείας τον Γ. Αρσένη. Καταργήθηκαν οι δέσμες και καθιερώθηκε ένα τερατώδες σύστημα με πανελλαδικές εξετάσεις σε 14 μαθήματα σε Β΄ και Γ΄ Λυκείου.
Το σύστημα αυτό προκάλεσε τότε μαζικές αντιδράσεις, μεγαλειώδεις, πολύμορφες και μακρόχρονες μαθητικές κινητοποιήσεις με μεγάλη συμμετοχή, επίσης, εκπαιδευτικών, φοιτητών και όλου του λαού, που ανέδειξαν τις απάνθρωπες συνέπειές του και ανάγκασαν την τότε κυβέρνηση σε αναδιπλώσεις.
Όλες οι κυβερνήσεις που ακολούθησαν δεν τόλμησαν να το επαναφέρουν στο σύνολό του, αλλά έφερναν αλλαγές «με το κομμάτι» και νομοθετούσαν στην ίδια κατεύθυνση των ταξικών φραγμών και της πιο βαθιάς σύνδεσης του Λυκείου με το σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ. Πιο αναλυτικά:
- στα μέσα της δεκαετίας του 2000 η κυβέρνηση ΝΔ (Καραμανλή) έφερε «τη βάση του 10» ως προϋπόθεση πρόσβασης στην Ανώτατη Εκπαίδευση, μία πιο «χοντροκομμένη» εκδοχή, δηλαδή, της σημερινής Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ).
- Αργότερα, οι μνημονιακές κυβερνήσεις (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ) επέβαλαν την Τράπεζα Θεμάτων (ΤΘ) στο Λύκειο και την μετατροπή της Γ΄ Λυκείου σε αποκλειστικά προπαρασκευαστική τάξη για τις εξετάσεις, με την εξαφάνιση από το πρόγραμμα σπουδών όλων των μαθημάτων γενικής παιδείας.
Συμπερασματικά, όλες οι κυβερνήσεις υπόσχονταν λιγότερα φροντιστήρια, ενίσχυση της κριτικής ικανότητας, κατάργηση της παπαγαλίας, δικαιότερο σύστημα, αναβάθμιση του Λυκείου, κλπ, ωστόσο οι διακηρύξεις αυτές τελικά διαψεύστηκαν από την ίδια τη ζωή, την ίδια την πραγματικότητα.
Ουσιαστικά σήμερα έχουμε ένα σύστημα παρόμοιο με αυτό των δεσμών, χωρίς όμως τη δυνατότητα κατοχύρωσης βαθμολογίας και με την ΤΘ και την ΕΒΕ να κλείνουν τις πόρτες των ΑΕΙ σε χιλιάδες μαθητές. Το Λύκειο γίνεται όλο και πιο απρόσιτο για τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών και υποβαθμίζεται ως σχολείο με την έννοια του παιδαγωγικού και μορφωτικού φορέα, απαξιώνεται στη συνείδηση των μαθητών και αντικαθίσταται από τα φροντιστήρια για όσους έχουν να πληρώσουν, μετατρέπεται, τελικά, σε προθάλαμο των πανελλαδικών.
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ!
Η νέα Υπουργός Παιδείας, ενώ διατυμπανίζει τις προθέσεις της κυβέρνησης για δήθεν κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων, το σύστημα που ετοιμάζει τελικά θα θέτει πιο σκληρούς ταξικούς φραγμούς για τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών ήδη από το ξεκίνημα του Λυκείου. Δεν μπορούμε να περιμένουμε λοιπόν κάτι θετικό από την επανέναρξη της συζήτησης για το ΕΑ, διότι:
- Η διαδικασία πρόσβασης στην Ανώτατη Εκπαίδευση θα γίνει σκληρότερη και ανταγωνιστικότερη.
- Το Λύκειο θα απωλέσει εντελώς το μορφωτικό/παιδαγωγικό χαρακτήρα ως σχολείο και θα μετατραπεί σε ένα διαρκές εξεταστικό κέντρο.
- Νέοι ταξικοί φραγμοί θα υψωθούν, καθώς οι γονείς θα κληθούν να βάλουν ακόμα πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη πληρώνοντας φροντιστήρια.
Σήμερα, τώρα, προβάλλει όσο ποτέ επίκαιρο το σύνθημα
«ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑ ΜΟΡΦΩΝΕΙ, ΟΧΙ ΝΑ ΕΞΟΝΤΩΝΕΙ»
Γονείς, εκπαιδευτικοί, μαθητές να υψώσουμε τείχη στη μεθόδευση που επιχειρεί η κυβέρνηση και οι πολιτικοί σύμμαχοί της. Να αντιδράσουμε στην πολυτυπία (βλ. Ωνάσεια, σχέδια για τεχνικά γυμνάσια), στα σχολεία και τα απολυτήρια διαφορετικών ταχυτήτων, τα οποία διαχωρίζουν τελικά τους μαθητές, αποκλείοντάς τους από την ολοκληρωμένη γνώση και από τη ζωή με δικαιώματα.
Ως μέτρο ανακούφισης, να διεκδικήσουμε την κατάργηση της ΤΘ και της ΕΒΕ, όπως επίσης και τη δυνατότητα κατοχύρωσης της βαθμολογίας των μαθημάτων των πανελλαδικών εξετάσεων.
Συνεχίζουμε να παλεύουμε για δημόσιο δωρεάν σχολείο για όλα τα παιδιά. Καλούμε τους γονείς και τους μαθητές να οργανώσουμε την πάλη μας το αμέσως επόμενο διάστημα.
Συνεχίζουμε να διεκδικούμε ένα Σχολείο που θα καλλιεργεί ολόπλευρα την προσωπικότητα του κάθε νέου ανθρώπου, χωρίς τον αναχρονιστικό διαχωρισμό της επιστήμης από την τεχνική, της γενικής από την τεχνική εκπαίδευση, ένα σχολείο με Τέχνες και Αισθητική Αγωγή, με Φυσική Αγωγή, με Κοινωνικές Επιστήμες, ένα σχολείο της Γνώσης και της Μόρφωσης, της Δημιουργίας, αυτό που έχουμε ανάγκη σήμερα.
ΟΥΤΕ ΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ «ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΟ»!
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΩΡΕΑΝ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΟΧΙ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΚΑΤΕΡΓΟ
