Τη δεκαετία του ’50 ο γιατρός περνάει από το κεντρικό μονοπάτι του νησιού μια – δυο φορές τη βδομάδα, πάνω σ’ ένα μουλάρι, και μπροστά ο αγωγιάτης. Το καλοκαίρι φοράει ένα ψαθάκι και τον χειμώνα ένα αδιάβροχο. Πηγαίνει σε κάποιο χωριό για τον άρρωστο και τις περισσότερες φορές δεν πληρώνεται, και όταν παίρνει λίγα χρήματα είναι από το κοινό ταμείο των ανθρώπων της Εθνικής Αντίστασης που επέζησαν και εξακολουθούν να έχουν τη συνήθεια της αλληλεγγύης.

Η οικονομία του νησιού είναι ανταλλακτική. Τη δεκαετία του ’60 οι Ικαριώτες της Αμερικής έφτιαξαν το ισόγειο του σημερινού νοσοκομείου. Ενας μοναδικός γιατρός μαιευτήρας ξεγεννάει τις γυναίκες, κάνει επεμβάσεις για διάτρηση στομάχου και σκωληκοειδίτιδας. Γίνεται αναισθησιολόγος και παιδίατρος. Κι όταν είναι κάτι πολύ σοβαρό και πρέπει να μεταφερθεί ο ασθενής στην Αθήνα, το πρόβλημα είναι ο ναύλος. Τα ναύλα είναι πρόβλημα και για τους καρβουνιάρηδες και για τους ναυτικούς που πρέπει να μετακινηθούν.

Στη Σάμο ο γιατρός είχε πρώτα εξασφαλίσει την ψήφο των γυναικών για να τις ξεγεννήσει ή να κάνει μια έκτρωση. Οι παππούδες μας απελευθέρωσαν τα νησιά από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και οι Αγγλοι, σύμφωνα με τους ιστορικούς, παζαρεύανε να δώσουν κάποια από τα Δωδεκάνησα στους Τούρκους.

Η σημερινή ελληνική πολιτεία θα κάνει κάτι για την υγεία και τη μετακίνηση των νησιωτών, για να μπορέσουν να παραμείνουν στο τόπο τους;

Οι νησιώτες ό,τι κατέκτησαν το κατέκτησαν με αγώνες.

Λεωνίδας Βαρδαρός, σκηνοθέτης