Το παρακάτω κείμενο αποτελεί το τελικό προϊόν της διαβούλευσης στο Δ.Σ. της ΟΛΜΕ (εδώ και περίπου έναν μήνα). Δυστυχώς, το κείμενο αυτό δεν απέκτησε πλειοψηφία, με αποτέλεσμα η ΟΛΜΕ να μην εκδώσει ανακοίνωση, παρά τις πολλαπλές και επίμονες προσπάθειες της Αγωνιστικής Συσπείρωσης.
Συγκέντρωσε τελικά 5 ψήφους (ΑΣΕ-ΠΕΚ-ένας εκ των δύο εκπροσώπων των ΣΥΝΕΚ).
Απαιτούνται 6 για να εκδοθεί μία ανακοίνωση.
Η ΔΑΚΕ δεν έκανε απολύτως καμία προσπάθεια συμβολής πάνω στο κείμενο.
Με την τελική μορφή του κειμένου διαφώνησαν επίσης η 2η εκπρόσωπος των ΣΥΝΕΚ, καθώς και οι ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ.
Καλούμε τις ΕΛΜΕ να υιοθετήσουν το παρακάτω κείμενο, που αποτελεί προϊόν διαβούλευσης και σύνθεσης.

ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Νέο πλαίσιο – περισσότερες υποχρεώσεις και ευθύνες για τους εκπαιδευτικούς

Απρόσιτες για παιδιά από οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα

Οι σχολικές εκδρομές και οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της σχολικής ζωής και της παιδαγωγικής διαδικασίας. Η επαφή των μαθητών και μαθητριών με την ιστορία, τον πολιτισμό, την επιστήμη και την κοινωνική ζωή έξω από τη σχολική αίθουσα έχει σημαντική μορφωτική και παιδαγωγική αξία.

Το 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ τόνισε ότι οι εκδρομές είναι αναγκαία, εναλλακτική εκπαιδευτική διαδικασία για όλους τους μαθητές. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να έχουν ταυτόχρονα τον ρόλο του παιδαγωγού, του «τροχονόμου», του «υγειονομικού» και του συνοδού, ούτε να επιβαρύνονται οικονομικά για μια εργασία που στην πράξη είναι 24ωρη και εκτός έδρας.

Οι εκδρομές πρέπει να είναι ασφαλείς, παιδαγωγικά ουσιαστικές και προσβάσιμες σε όλα τα παιδιά – όχι προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν. 

ΤΟ ΝΕΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Το ΥΠΑΙΘΑ εξέδωσε νέο πλαίσιο με την Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 5237/Β/19-8-2026, χωρίς να υιοθετήσει τις βασικές προτάσεις της ΟΛΜΕ για ένα απλούστερο, λειτουργικότερο και ασφαλέστερο σύστημα. Αντίθετα, εισάγει ένα εκτεταμένο πλέγμα εγκρίσεων, πρακτικών, ελέγχων, αναρτήσεων, προθεσμιών και οργανωτικών υποχρεώσεων. Προκειμένου να κατευνάσει τις αντιδράσεις που υπήρξαν, προχώρησε πριν λίγες ημέρες στην έκδοση νέας, διευκρινιστικής εγκυκλίου (Αρ. Πρωτ.: 132076/ΓΔ4/5-10-2026) , χωρίς ωστόσο, να αλλάζει η ουσία.

Συστήνονται τριμελείς Επιτροπές Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων που έχουν την ευθύνη συντονισμού όλων των εκπαιδευτικών δράσεων που απαιτούν τη μετακίνηση με μέσο μεταφοράς και προστίθενται νέες αρμοδιότητες στον/στην αρχηγό, στους συνοδούς και στη διεύθυνση του σχολείου. Ενδεικτικά:

• ευθύνη αρχηγού και συνοδών για αποτροπή βλάβης σε τρίτους ή ατυχημάτων (άρθρο 19 παρ. 3),
• έλεγχος της καταλληλότητας του ιδιωτικού χώρου υποδοχής από τον/την αρχηγό (άρθρο 14 παρ. 7 και παρ. 3 της διευκρινιστικής εγκυκλίου),
• αποστολή στην Τροχαία εκτεταμένων εγγράφων για όχημα και οδηγό και έλεγχος πολλών δικαιολογητικών των τουριστικών γραφείων από τη σχολική επιτροπή,
• επίβλεψη ακόμη και της τήρησης των ορίων ταχύτητας από αρχηγό και συνοδούς (άρθρο 25 παρ. 4),
• ετήσιος/τετραμηνιαίος προγραμματισμός, νέες προθεσμίες και υποχρεωτικές αναρτήσεις στην ιστοσελίδα του σχολείου.

ΣΑΦΗ ΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Οι εκπαιδευτικοί έχουν αυτονόητη ευθύνη για την παιδαγωγική εποπτεία και την προστασία των μαθητών που συνοδεύουν. Δεν μπορούν όμως να υποκαθιστούν τεχνικές υπηρεσίες, ελεγκτικούς μηχανισμούς, την Τροχαία ή άλλους αρμόδιους και πιστοποιημένους φορείς.

Η Πολιτεία οφείλει, πριν από κάθε μετακίνηση, να διασφαλίζει ότι τα μέσα μεταφοράς, οι χώροι διαμονής και οι χώροι επίσκεψης πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφάλειας. Η ανεπάρκεια κρατικών ελέγχων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε προσωπική, υπηρεσιακή ή ποινική ευθύνη του/της εκπαιδευτικού.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η μετατροπή των συνοδών σε ελεγκτές οδικής ασφάλειας. Η τήρηση του ΚΟΚ, τα όρια ταχύτητας και η τεχνική καταλληλότητα των οχημάτων δεν αποτελούν αρμοδιότητα του εκπαιδευτικού. Η ευθύνη του πρέπει να είναι σαφής, συγκεκριμένη και ανάλογη με τον παιδαγωγικό του ρόλο.

ΟΙ ΣΥΝΟΔΟΙ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΑ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΑΜΙΣΘΙ

Η συνοδεία μαθητών σε πολυήμερες μετακινήσεις σημαίνει εργασία εκτός έδρας, πέρα από το συνηθισμένο ωράριο και με διαρκή ευθύνη. Δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι ο εκπαιδευτικός θα εργάζεται μακριά από τον τόπο εργασίας του, με πρόσθετες ευθύνες και έξοδα, χωρίς καμία αποζημίωση.

Το ΥΠΑΙΘΑ οφείλει να θεσπίσει αμοιβή υπερωριακής απασχόλησης και αποζημίωση εκτός έδρας για τους/τις συνοδούς εκπαιδευτικούς.

ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ – ΕΝΙΣΧΥΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ

Το κόστος μετακίνησης, τα εισιτήρια σε θέατρα, μουσεία και άλλες δραστηριότητες επιβαρύνουν ήδη σημαντικά τις οικογένειες. Στο κόστος αυτό προστίθενται οι προαιρετικές ασφαλιστικές καλύψεις του νέου πλαισίου, ενώ για τις ημερήσιες εκπαιδευτικές εκδρομές  και τις μετακινήσεις στο εξωτερικό η πρόσθετη ασφάλιση για τη κάλυψης εξόδων σε περίπτωση ατυχήματος ή ασθένειας, νοσηλείας, υγειονομικής μεταφοράς και επαναπατρισμού καθίσταται υποχρεωτική.

Όταν το κόστος καθορίζει ποιος μαθητής μπορεί να συμμετέχει, η εκπαιδευτική μετακίνηση μετατρέπεται από κοινή μορφωτική εμπειρία σε παράγοντα κοινωνικού αποκλεισμού. Με αυτά τα δεδομένα, η απαίτηση συμμετοχής του 70% γίνεται ακόμη πιο προβληματική.

Η γνώση δεν είναι εμπόρευμα. Δεν αποδεχόμαστε σχολικές δράσεις δύο ταχυτήτων, με αποκλεισμό των οικονομικά ασθενέστερων μαθητών.

ΤΟ ΝΕΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΝΑ ΑΚΥΡΩΣΕΙ ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΤΙΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Η υπερβολική γραφειοκρατία, η μετακύλιση ευθυνών και η αύξηση του κόστους λειτουργούν αποτρεπτικά. Ιδιαίτερα πλήττονται οι διδακτικές και εκπαιδευτικές επισκέψεις που εντάσσονται στο Αναλυτικό Πρόγραμμα ή στις Σχολικές Δραστηριότητες. Η Ομοσπονδία έχει ήδη ενημέρωση για σημαντική μείωση των μετακινήσεων που προγραμματίζονται.

Αντί η Πολιτεία να διευκολύνει την παιδαγωγική εξωστρέφεια του σχολείου, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο ο εκπαιδευτικός καλείται να αναλάβει δυσανάλογο διοικητικό και νομικό βάρος.

Η ΟΛΜΕ ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ

Η ΟΛΜΕ, από το 22ο Συνέδριό της, έχει καταθέσει ολοκληρωμένο πλαίσιο για ασφαλείς και δωρεάν μαθητικές μετακινήσεις, τον παιδαγωγικό χαρακτήρα των εκδρομών και την προστασία των εκπαιδευτικών. Διεκδικούμε:

• Ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο και ουσιαστική νομική προστασία των εκπαιδευτικών. Σαφή όρια ευθύνης και καμία μεταφορά τεχνικών ή ελεγκτικών αρμοδιοτήτων.
• Δραστική απλοποίηση των διαδικασιών και ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας.
• Ενίσχυση των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών για οχήματα, οδηγούς, μετακινήσεις και χώρους υποδοχής.
• Ενιαίο κρατικό φορέα σχολικών μεταφορών, ώστε να εξασφαλίζονται ασφαλείς μετακινήσεις και να μειώνεται το κόστος για τις οικογένειες.
• Καταβολή υπερωριακής απασχόλησης και αποζημίωσης εκτός έδρας στους/στις συνοδούς εκπαιδευτικούς.
• Έγκαιρο ετήσιο προγραμματισμό εκπαιδευτικών επισκέψεων και ανάληψη των διαγωνιστικών και ελεγκτικών διαδικασιών από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές.
• Έναν/μία εκπαιδευτικό ανά 20 μαθητές/μαθήτριες και, όπου απαιτείται, συνοδεία Τροχαίας στις μαζικές μετακινήσεις.
• Τακτική χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό για σχολικές δράσεις, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν όλοι οι μαθητές και όλες οι μαθήτριες.
• Σχολαστικούς ελέγχους οχημάτων και οδηγών πριν και κατά τη μετακίνηση, τήρηση των ωραρίων οδήγησης και ανάπαυσης και δεύτερο οδηγό στα πολύωρα ταξίδια.
• Κυρώσεις σε ιδιοκτήτες οχημάτων και τουριστικά γραφεία όταν, με δική τους ευθύνη, ένα όχημα κρίνεται ακατάλληλο και ακυρώνεται σχολική μετακίνηση.

ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις πρέπει να παραμείνουν παιδαγωγική διαδικασία και όχι πεδίο μετακύλισης κρατικών ευθυνών στους εκπαιδευτικούς.

Η ΟΛΜΕ καλεί το ΥΠΑΙΘΑ να αποσύρει άμεσα το νέο πλαίσιο, που στην πράξη εμποδίζει την πραγματοποίηση των σχολικών μετακινήσεων, και να προχωρήσει σε ουσιαστική διαβούλευση πάνω στις τεκμηριωμένες θέσεις και τα αιτήματα των εκπαιδευτικών.

Ασφαλείς μετακινήσεις – σαφή όρια ευθύνης – αμοιβή των συνοδών – λιγότερη γραφειοκρατία – πρόσβαση όλων των μαθητών στις μορφωτικές εμπειρίες.