ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ- ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΩΝ ΕΣΤΙΩΝ

Με την παρούσα επιστολή θέλουμε να θέσουμε ένα πολύ σοβαρό ζήτημα Δημόσιας Υγείας προς επίλυση.

Ανάμεσα στα καθήκοντα των Υγειονομικών Υπηρεσιών των Περιφερειών (ΟΤΑ Β’ βαθμού) είναι η αντιμετώπιση σοβαρών ανθυγιεινών εστιών, που ενέχουν κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία. Τις περισσότερες φορές αυτές σχετίζονται με συμπολίτες μας μη ψυχικά ανθεκτικούς και κοινωνικά αποκλεισμένους, οι οποίοι είτε δεν είναι σε θέση (οικονομική, σωματική, πνευματική) να ικανοποιήσουν στοιχειώδεις ανάγκες τους και να φροντίσουν για την ατομική και οικιακή τους υγιεινή, είτε λόγω ψυχικής αδυναμίας δεν αντιλαμβάνονται την ανθυγιεινή κατάσταση, που δημιουργούν. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται τραγικές ανθυγιεινές καταστάσεις σε οικίες, όπου ζουν άνθρωποι μέσα σε σκουπίδια, τρόφιμα σε αποσύνθεση, ούρα και περιττώματα ανθρώπων και ζώων, με ακάθαρτα έπιπλα και ιματισμό και πολλά άλλα, τα οποία βεβαίως έχουν άμεση επίπτωση τόσο στους ίδιους όσο και στους περιοίκους.

Οι περιπτώσεις αυτές χρήζουν άμεσης επέμβασης και συνεργασίας των αρμόδιων υπηρεσιών, δηλαδή της Υγειονομικής Υπηρεσίας και του Απολυμαντηρίου της Περιφέρειας, της Δνσης Καθαριότητας και της Κοινωνικής υπηρεσίας του οικείου Δήμου, του οικείου Αστυνομικού Τμήματος, καθώς και συχνά Εισαγγελικού λειτουργού και ιατρικής διάγνωσης και νοσοκομειακής περίθαλψης. Παρόλα αυτά τις περισσότερες φορές η επέμβαση αυτή βαίνει αναποτελεσματική, καθώς δεν υπάρχει ένα πρωτόκολλο συντονισμού και διαδικασιών, αλλά στηρίζεται σε ενέργειες «αυτοσχεδιασμού» των υπηρεσιών, με συνέπεια πολλές φορές να μην επιλύεται το υγειονομικό πρόβλημα.

Ως εκ τούτου υπάρχει η ανάγκη να γίνουν ενέργειες, ώστε να καταρτιστεί ένα πρωτόκολλο διαδικασιών για τον καθαρισμό και την εξυγίανση αυτών των ανθυγιεινών εστιών, με τον συντονισμό των Υγειονομικών Υπηρεσιών, των Αστυνομικών Τμημάτων και τους οικείους Δήμους (όσον αφορά τις υπηρεσίες Καθαριότητας και Κοινωνικής Πολιτικής), στις περιπτώσεις όπου οι διαμένοντες δεν είναι σε θέση να το πράξουν ή στις περιπτώσεις που δεν μπορούν να ανευρεθούν οι ιδιοκτήτες, ώστε να γίνουν οι ενέργειες των υπηρεσιών αποτελεσματικές και να επιλύουν το υγειονομικό πρόβλημα.

Στην κατεύθυνση αυτή χρειάζεται να συνταχθεί ένα πρωτόκολλο ενεργειών και δράσεων (ποια είναι η επισπεύδουσα υπηρεσία σε κάθε φάση, ποιους ενημερώνει κλπ), ώστε να τεθεί μια σειρά διαδικασιών, προκειμένου να επιλύονται τα σχετικά ζητήματα των σοβαρών ανθυγιεινών εστιών, όπως:
➢ 1ο : Διενέργεια υγειονομικής αυτοψίας από τους Επόπτες Δ.Υ. της Υγειονομικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας, οι οποίοι θα γνωμοδοτούν με Έκθεσή τους για το αίτιο, τους υπευθύνους και τον τρόπο εξυγίανσης της ανθυγιεινής εστίας, για την ανάγκη καθαρισμού του χώρου και συντονισμού των υπηρεσιών. Η έκθεση των ΕΔΥ θα κοινοποιείται στις αρμόδιες κατά περίπτωση υπηρεσίες και θα αποτυπώνει περιγραφικά την υπάρχουσα κατάσταση της ανθυγιεινής εστίας, ώστε να δίνεται η εικόνα και να μπορούν να προσδιορίζονται τα αναγκαία μέσα (στο μέτρο του δυνατού) που απαιτείται να διαθέσει η υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου.
➢ 2ο : Εξέταση από την Κοινωνική υπηρεσία του Δήμου, εφ’ όσον απαιτείται και εκκίνηση τυχόν δικών της διαδικασιών.
➢ 3ο : Καθορισμός από την Δ/νση Καθαριότητας του οικείου Δήμου της ημερομηνίας διενέργειας του καθαρισμού και έκδοση πρόσκλησης προς την Υγειονομική Υπηρεσία ώστε να εξασφαλίζεται η παρουσία των Εποπτών Δημοσίας Υγείας για τον έλεγχο της πορείας εξυγίανσης των ανθυγιεινών εστιών (ποια αντικείμενα χρήζουν απομάκρυνσης, καθαρισμού κλπ), και το οικείο Αστυνομικό Τμήμα.
Εκτίμηση από μεριάς του Δήμου των απαιτούμενων ημερών για τον πλήρη καθαρισμό του ακινήτου και προγραμματισμός συνολικών ημερών, πχ. 2 ή 3 μέρες κλπ και εξασφάλιση κατά τον καθαρισμό επάρκειας σε μέσα, φορτηγά, εξοπλισμό, απαιτούμενο αριθμό εργατών αποκομιδής απορριμμάτων προσαρμοσμένα ανά περίπτωση- ώστε το αποτέλεσμα να είναι το μέγιστο δυνατό.
➢ 4ο : Εξέταση από το οικείο Α.Τ. – πριν τον καθαρισμό- του ενδεχόμενου ο ιδιοκτήτης/ ένοικος της οικίας να μην είναι συνεργάσιμος με τις υπηρεσίες και άρα να εξασφαλίζεται από το Α.Τ. η παρουσία Εισαγγελικού Λειτουργού καθ’ όλη τη διάρκεια καθαρισμού της οικίας. Επιπλέον να εξετάζεται στην περίπτωση αυτή, εάν απαιτείται και η συνδρομή κλειδαρά για τη διάνοιξη της οικίας, και από ποιον φορέα θα γίνεται η αμοιβή του.
➢ 5ο : Εφαρμογή εντομοκτονίας και απολύμανσης με ευθύνη και εποπτεία της Υγειονομικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας (από το Απολυμαντήριο στην Αττική), κατόπιν της απομάκρυνσης των απορριμμάτων και εφόσον έχει εξασφαλιστεί, ότι ο διαμένων θα φιλοξενηθεί σε άλλον χώρο για όσες μέρες απαιτείται.
➢ 6ο : Οι Επόπτες Δημόσιας Υγείας να συντάσσουν πρακτικό καθαρισμού, το οποίο θα περιλαμβάνει τα στοιχεία της υπόθεσης, τους παρόντες υπαλλήλους των υπηρεσιών, με ποιο τρόπο έγινε η είσοδος των υπηρεσιών στην οικία, ποια ήταν η κατάσταση που επικρατούσε τη συγκεκριμένη μέρα, τι απομάκρυναν οι εργάτες καθαριότητας και ποιος ήταν ο όγκος τους περίπου, εάν ολοκληρώθηκε ο καθαρισμός και εάν εξαλείφτηκε η ανθυγιεινή εστία, εάν διενεργήθηκε εντομοκτονία- απολύμανση και τέλος που θα κρατηθούν τα κλειδιά της οικίας στην περίπτωση που ο ένοικος νοσηλεύεται ή έχει αποβιώσει. Το πρακτικό αυτό θα υπογράφεται από όλους τους παρόντες υπαλλήλους και θα αποστέλλεται στις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.

Επιπλέον κατά περίπτωση:
➢ Στις περιπτώσεις σωματικά και ψυχικά ασθενών, χρειάζεται να τους παρέχεται ιατρική και ψυχιατρική εξέταση από νοσοκομείο κατόπιν εισαγγελικής εντολής.
➢ Εξασφάλιση της αναγκαίας μέριμνας που πρέπει να παρέχεται από την Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου (όπως Βοήθεια στο Σπίτι) κατόπιν του καθαρισμού, ώστε να αντιμετωπίσουν αυτοί οι ανήμποροι συμπολίτες μας τον κοινωνικό και οικονομικό αποκλεισμό, να υπάρχει παρακολούθηση από δημόσια υπηρεσία και έτσι να αποτρέπεται η επαναδημιουργία της ανθυγιεινής εστίας, κάτι το οποίο συμβαίνει στις περισσότερες των περιπτώσεων.
➢ Στις περιπτώσεις απομάκρυνσης σορού από οικία λόγω αιφνίδιου θανάτου, να εξασφαλίζεται η υγειονομικά αποδεκτή διαχείριση των μολυσματικών υλικών, πτωματικών υγρών κλπ, με αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, ώστε να προστατεύονται οι εργαζόμενοι, οι περίοικοι και το περιβάλλον, με πρότερη απολύμανση των πτωματικών υγρών, πριν από την είσοδο των εμπλεκόμενων υπαλλήλων για τη διενέργεια καθαρισμού. Επιπλέον κατά την ημέρα απομάκρυνσης της σορού να εξασφαλίζεται, ότι θα απομακρύνονται τα τρόφιμα και ιδιαίτερα από το ψυγείο, καθώς σε περίπτωση διακοπής της ηλεκτροδότησης του ακινήτου, δημιουργείται σοβαρή ανθυγιεινή κατάσταση.
➢ Να εξασφαλίζεται η μεταφορά τυχόν κατοικίδιων ζώων, που δεν είναι σε θέση να φροντίσουν επαρκώς οι ιδιοκτήτες τους, σε ασφαλείς χώρους φιλοξενίας στην βάση της συνεργασίας του Δήμου με φιλοζωικά σωματεία.

Τέλος θεωρούμε αναγκαίο το Γραφείο Απολυμαντηρίου της Περιφέρειας Αττικής να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο αντιμετώπισης τέτοιων ανθυγιεινών καταστάσεων και στη κατεύθυνση αυτή εκτός των άλλων ζητημάτων έχουν αποτυπωθεί στο υπ’ αριθμ. 447.24-ΣΥΠΑ για το Απολυμαντήριο – αρμοδιότητες και εργασίες έγγραφό μας (συνημμένο), να αποτυπωθεί στον Οργανισμό της Περιφέρειας, ότι έχει αρμοδιότητα σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες και όχι μόνο στον Κ.Τ.